Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından 23 Ekim'de 81 il kültür ve turizm müdürlüğüne gönderilen yazıda, arkeolojik sit alanlarında gerçekleştirilen jeofizik ve jeoradar çalışmalarına ilişkin yeni tedbirler sıralandı. Genel Müdür Birol İnceciköz imzalı yazıda, son dönemde arkeolojik kazı alanlarında yapılan araştırmalar sırasında elde edilen verilerin yetkisi bulunmayan kişiler tarafından sanal medya platformlarında paylaşıldığının tespit edildiği belirtildi.

Bakanlığın yazısında, jeofizik ve jeoradar araştırmalarından elde edilen verilerin bilimsel gerçeklikle bağdaşmayan ifadelerle sanal medyada yayımlandığına dikkat çekildi. Bu durumun arkeolojik alanlarda izinsiz araştırma ve kaçak kazı faaliyetlerine neden olabileceği değerlendirildi. Kültür varlıklarının korunması, bilimsel çalışmaların güvenilirliği ve araştırma verilerinin gizliliğinin sağlanması amacıyla gerekli tedbirlerin alınmasının önem taşıdığı vurgulandı.

İstanbul dahil çok sayıda ilde kuvvetli yağış bekleniyor
İstanbul dahil çok sayıda ilde kuvvetli yağış bekleniyor
İçeriği Görüntüle

ARAŞTIRMA VERİLERİ ÜÇÜNCÜ KİŞİLERLE PAYLAŞILMAYACAK

Bakanlık, kazı başkanlıkları, müze müdürlükleri ve il kültür ve turizm müdürlükleri tarafından gerçekleştirilecek jeofizik ve jeoradar çalışmalarında hizmet alınan firmalarla yapılacak sözleşmelere gizlilik hükümleri konulmasını istedi. Çalışmalarda elde edilen sözlü, yazılı ve görsel her türlü bilgi, belge, bulgu ve görüntünün üçüncü kişilerle paylaşılmasının yasak olduğu, verilerin yalnızca gerekli şartları taşıyan ilgili kurumlarla paylaşılabileceği belirtildi. Gizlilik yükümlülüklerine aykırılık halinde uygulanacak hukuki, cezai ve idari yaptırımların da sözleşmelerde açıkça düzenlenmesi istendi.

İZİNSİZ ÖLÇÜM VE GÖRÜNTÜ ALMAYA YASAL UYARI

Yazıda, arkeolojik sit alanlarında izinsiz araştırma, ölçüm ve görüntü alma faaliyetlerinin 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 74'üncü maddesine aykırılık oluşturacağı belirtildi. Bu yollarla elde edilen veri ve görüntülerin paylaşılmasının aynı kanunun 43'üncü maddesi ile 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında yayım hakkı ihlaline yol açabileceği kaydedildi. İlgililerin izni olmaksızın üçüncü kişilerle yapılan paylaşımların Türk Ceza Kanunu'nun 336'ncı maddesi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri kapsamında sorumluluk doğurabileceğine dikkat çekildi.

FİRMALARA MESLEK ODASI ŞARTI

Arkeolojik alanlarda jeofizik ve jeoradar araştırmalarını gerçekleştirecek firmaların seçiminde de yeni tedbirler istendi. Firmaların ilgili jeofizik mühendisleri odasına kayıtlı olması şartının aranacağı, çalışmaların mesleki yetkinlik ve faaliyet koşullarını taşıyan jeofizik mühendisleri tarafından yürütülmesi gerektiği bildirildi. Kurallara aykırı hareket edilmesi halinde ilgili meslek odasına bildirimde bulunularak, mesleki ve hukuki süreçlerin işletilmesi istendi.

Bakanlık, hizmet alımı öncesinde firmaların yalnızca fiyat belirlemek amacıyla araziyi gezebileceğini, alanın büyüklüğü ve topoğrafyasına ilişkin keşif yapabileceğini bildirdi. Sözleşme veya protokol imzalanmadan önce jeofizik ve jeoradar cihazlarıyla herhangi bir araştırma gerçekleştirilemeyeceği vurgulandı. Denetimlerde mevzuata aykırılık tespit edilmesi halinde sözleşmelerin feshedilmesi, gerekli adli, cezai ve idari işlemlerin başlatılması istendi. Genel Müdür Birol İnceciköz, tüm kazı başkanlıkları, müze müdürlükleri ve il kültür ve turizm müdürlüklerinin kültür varlıklarının korunması konusunda azami hassasiyet göstermesi gerektiğini belirtti.