Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından yapılan duyuruya göre, belge sahipleri artık belgelerinin üzerindeki QR kodu okutarak belgenin doğrulamasını gerçekleştirebilecek.

BELGELER İNTERNETTEN SORGULANABİLECEK

Yeni sistem sayesinde yalnızca QR kod doğrulaması değil, Amatör Denizci Belgelerinin tamamı çevrim içi olarak sorgulanabilecek.

Belge sahipleri, hızlı ve güvenli şekilde sorgulama işlemlerini gerçekleştirebilecek.

Dijitalleşen hizmetlerle birlikte vatandaşların belge işlemlerinin daha hızlı, güvenli ve kolay hale getirilmesinin amaçlandığını belirten Denizcilik Genel Müdürlüğü, belge sorgulamanın adbs.uab.gov.tr/sorgulama adresinden yapılabileceğini duyurdu.

'TARLAYA 24 SAAT BAKAN BİR GÖZ YAPTIK'

Firma direktörü elektrik mühendisi Çağdaş Türk, geliştirdikleri teknolojiyi, 'İkinci Tarım Devri' olarak tanımladı. Türk, hedeflerinin Türkiye'den dünyaya tarım teknolojisi ihraç etmek olduğunu söyledi. Hiç tarım teknolojisi bilmeyen birine anlatırken, 'Biz tarlaya 24 saat bakan bir göz yaptık' ifadesini kullandıklarını belirten Çağdaş Türk, çiftçinin her gün tarlasına gitmesinin mümkün olmadığını kaydetti. Türk, 'Çiftçi tarlaya gidemiyorsa, tarla çiftçiye gelsin. Tarlaya kendi geliştirdiğimiz cihazı kuruyoruz. Bu cihaz gün boyunca tarlayı gözlemliyor, havayı takip ediyor. Toprağa yerleştirdiğimiz sensörler ise bitkinin kök bölgesinde neler olduğunu bize anlatıyor. Bütün bu veriler daha sonra cep telefonundan veya bilgisayardan çiftçinin karşısına geliyor. Yani siz Antalya'da otururken Konya'daki tarlanızın bugün nasıl olduğunu görebiliyorsunuz. Bizim yaptığımız işin en basit anlatımı bu. Tarlayı çiftçinin ayağına getiriyoruz' dedi.

'TÜRKİYE KENDİ TARIM TEKNOLOJİSİNİ ÜRETMELİ'

Fikrin ortaya çıkışının mühendislik bakış açısıyla başladığını anlatan Türk, dünyada yapay zeka, uzay teknolojileri ve otonom araçlar gibi alanlarda büyük dönüşüm yaşanırken, insanlığın temel ihtiyacının değişmediğini söyledi. Çağdaş Türk, 'Ne kadar gelişmiş teknoloji üretirsek üretelim, hayatımızı sürdürebilmek için toprağın bize verdiği ürüne ihtiyacımız var. Ben bunu hiçbir zaman yalnızca ticari bir ürün olarak görmedim, Türkiye'nin kendi tarım teknolojisini geliştirmesi gerekiyor diye düşündüm. Bir Türk mühendisi olarak 'Türkiye'nin tarımına nasıl bir teknoloji kazandırabilirim' düşüncesiyle, bu proje nedeniyle ABD'den Türkiye'ye komple dönüş yapacak kurucumuz Müslüm Çevik ile bu hayale inandık' diye konuştu.

'TARLAYA SAĞLIK TAKİP SİSTEMİ KURUYORUZ'

Geliştirilen sistemin çiftçiye en önemli katkılarından birinin sorunları zamanında fark etmek olduğunu belirten Türk, 'Bir insanın ateşi çıktığında termometreyle ölçüyoruz. Kalbiyle ilgili bir sorun olduğunda cihazlarla sürekli takip edebiliyoruz. Peki neden tarlayı da böyle takip etmeyelim? Biz aslında tarlaya bir çeşit sağlık takip sistemi kuruyoruz. Sistem bitkinin gelişimini, topraktaki su miktarını, hava koşullarını ve olağan dışı değişiklikleri takip ediyor. Teknolojinin görevi çiftçiyi daha fazla bilgiyle boğmak değil, doğru bilgiyi doğru zamanda anlaşılır hale getirmek. Sistem bütün verileri değerlendirip mümkün olduğunca basit bir şekilde şunu söyleyebilmeli; 'Tarlan iyi gidiyor.' Ya da 'Buraya bugün dikkat etmen gerekiyor.' Bence teknolojinin gerçek değeri tam olarak burada başlıyor. Çünkü bazen bir sorunu çözmenin en ucuz yolu, onu büyümeden fark etmektir' dedi.

'CVK'NIN GÖZÜ, KULAĞI VE HAFIZASI VAR'

Yapay zekanın sistemdeki rolünü de anlatan Çağdaş Türk, 'CVK isimli sistemin gözü, kulağı ve hafızası var. Gözüyle bitkiyi görüyor. Sensörleriyle toprağı ve havayı hissediyor. Hafızasıyla da tarlanın geçmişini tutuyor. Yapay zeka ise bütün bunları birlikte değerlendiriyor. İnsanlar tarlaya gittiklerinde sadece o anı görebilir. Sistem ise tarlanın geçmiş verileriyle karşılaştırma yapabiliyor. CVK tarlaya dün de geçen hafta da geçen ay da baktı. Dolayısıyla sadece 'Ne var' sorusuna değil, 'Ne değişti' sorusuna da cevap verebiliyor. Biz yapay zekanın çiftçinin yerine geçmesini istemiyoruz. Tam tersine, bizim hayalimiz yapay zekanın çiftçinin yanında olması. Hiç uyumayan, yorulmayan ve sürekli öğrenen bir yardımcı' diye konuştu.

GELECEĞİN EN STRATEJİK MESELESİ

Tarım teknolojilerinin öneminin önümüzdeki yıllarda daha da artacağını belirten Türk, 'Su kaynaklarının azalması, iklim değişikliği, üretim maliyetlerinin yükselmesi ve dünya nüfusunun artması, tarımı stratejik bir konuma taşıdı. Gelecekte daha fazla üretmek kadar, aynı topraktan daha akıllı ve daha verimli üretmek zorunda olacağız. Bir damla suyu bile doğru zamanda kullanmak zorundayız. Bir hastalığı mümkünse büyümeden fark etmek zorundayız. Gübreyi, ilacı, mazotu ve işçiliği daha bilinçli yönetmek zorundayız. Tarım teknolojisi, geleceğin gıda güvenliğinin altyapısı. Çiftçinin gözü bir noktaya kadar görebilir. Ama teknoloji 24 saat izleyebilir. Çiftçi her zaman tarlada olamaz. Ama teknoloji olabilir' diye konuştu.

'TEKNOLOJİ ÇİFTÇİNİN GÜCÜNÜ KATLAYACAK'

Geliştirilen sistemin Türkiye'de üretildiğini ve bunun kendileri açısından önemli olduğunu belirten Çağdaş Türk, tarımda yeni bir dönemin başladığını ifade ederek, 'İnsanlık binlerce yıl önce toprağı ekip biçmeye başladı. Sonra makineler geldi. Traktörler, biçerdöverler, modern sulama sistemleri ve tarım makineleri üretimin şeklini değiştirdi. Şimdi ise yeni bir dönemin başladığına inanıyorum. Buna 'İkinci Tarım Devri' diyorum. Gelecekte çiftçinin sabah kalkıp bütün tarlalarını tek tek gezmek yerine önce telefonunu açacağını düşünüyorum. Sistem ona şöyle diyecek; '10 tarlan var, 9'u iyi durumda. Ama bugün şu tarlana gitmen gerekiyor.' İşte benim için ikinci tarım devri tam olarak bu. Teknoloji çiftçinin yerine geçmeyecek. Teknoloji, çiftçinin gücünü katlayacak' dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla yayımlanan genelgenin Resmî Gazete'de yayımlandığını belirten Kacır, yapay zekânın yalnızca teknolojik bir alan olmadığını, ekonomik refah, rekabet gücü ve egemenlik açısından da belirleyici bir konuma geldiğini ifade etti.

'DÖNÜŞÜMÜN SEYİRCİSİ DEĞİL, ÖNCÜLERİNDEN OLACAĞIZ'

Türkiye'nin yapay zekâ alanındaki hedeflerine ilişkin mesaj veren Kacır, 'Türkiye olarak bu dönüşümün seyircisi değil, öncülerinden olacağız' dedi. Kacır, Türkiye'nin kendi değerleriyle yapay zekâ teknolojileri geliştiren ve güvenilir ürün ve hizmetler üreten bir ülke olmasını hedeflediklerini belirtti. Bu kapsamda sanayi, sağlık, eğitim ve kamu hizmetleri başta olmak üzere stratejik alanlarda yapay zekâ çözümlerinin ölçeklendirilmesi hedefleniyor.

Türkiye'nin nitelikli insan kaynağı, Ar-Ge altyapısı, girişimcilik ekosistemi ve üretim kabiliyetine dikkat çeken Kacır, bu unsurların yapay zekâ alanında rekabet avantajına dönüştürüleceğini vurguladı. Kacır, 'Türkiye'yi yapay zekâ alanında yatırımın, yeteneğin ve yenilikçi teknolojilerin merkezi hâline getireceğiz' ifadelerini kullandı.

Yapay zekânın Türkiye'nin teknolojik bağımsızlığı ve ekonomik kalkınması açısından yeni güç alanlarından biri haline getirileceğini belirten Kacır, teknolojinin sunduğu imkanlardan milletin refahı ve insanlığın ortak faydası için en üst düzeyde yararlanmayı amaçladıklarını kaydetti. Bakan Kacır, paylaşımını '2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planımız milletimize hayırlı olsun' sözleriyle tamamladı.

Siber saldırılar işletmeler açısından yalnızca veri kaybına değil; mali zarara, operasyonların durmasına, itibar kaybına ve bazı durumlarda işletmelerin faaliyetlerini sürdürememesine kadar uzanan sonuçlara yol açabiliyor. Yapay zekâ destekli araçların da saldırganların sahte içerikleri daha hızlı ve gerçekçi biçimde hazırlamasına imkan tanıması, özellikle sosyal mühendislik saldırılarındaki riski artırıyor.

EN YAYGIN TEHDİTLERİN BAŞINDA KİMLİK AVI GELİYOR

KOBİ'lerin karşı karşıya kaldığı en yaygın siber tehditlerden biri kimlik avı (phishing) olarak öne çıkıyor. Saldırganlar sahte e-posta, mesaj veya internet siteleri aracılığıyla çalışanları kullanıcı adı, parola ve finansal bilgiler gibi hassas verileri paylaşmaya ikna etmeye çalışıyor.

İş e-postalarının ele geçirilmesi (BEC) saldırılarında ise siber suçlular, şirket yöneticilerini, iş ortaklarını veya güvenilir kişileri taklit ederek çalışanlardan para transferi yapmalarını ya da gizli bilgileri paylaşmalarını isteyebiliyor.

Kötü amaçlı yazılımlar da KOBİ'ler için önemli tehditler arasında yer alıyor. Virüs, casus yazılım ve Truva atları sistemlere zarar verirken, hassas bilgilerin ele geçirilmesine veya iş süreçlerinin kesintiye uğramasına neden olabiliyor.

Bir diğer önemli tehdit ise fidye yazılımları. Saldırganlar şirket verilerini şifreleyerek erişilemez hale getiriyor ve verilerin yeniden kullanılabilmesi karşılığında fidye talep ediyor. Özellikle sınırlı kaynaklara sahip KOBİ'lerde bu tür saldırılar uzun süreli operasyonel kesintilere, veri kaybına ve ciddi itibar zararına yol açabiliyor.

ESKİ YAZILIMLAR VE ZAYIF PAROLALAR RİSK OLUŞTURUYOR

Yeniden kullanılan parolalar ve çok faktörlü kimlik doğrulamanın (MFA) kullanılmaması da siber suçluların sistemlere yetkisiz erişimini kolaylaştıran önemli güvenlik açıkları arasında bulunuyor.

Güncel olmayan yazılımlar ve zamanında uygulanmayan güvenlik yamaları da saldırganların yararlanabileceği açıklar oluşturuyor. Bunun yanı sıra tedarikçiler ve üçüncü taraf hizmet sağlayıcıları üzerinden gerçekleştirilen tedarik zinciri saldırıları da işletmeler için giderek büyüyen bir risk olarak değerlendiriliyor.

KOBİ'LER İÇİN KAPSAMLI GÜVENLİK STRATEJİSİ ÖNERİLİYOR

Siber tehditlere karşı yalnızca tek bir güvenlik aracına güvenmek yerine kapsamlı bir strateji oluşturulması önem taşıyor. Bu kapsamda işletmelerin öncelikle kapsamlı bir risk değerlendirmesi yaparak müşteri verileri, finansal kayıtlar ve fikri mülkiyet gibi kritik varlıklarını belirlemesi gerekiyor.

Sistem güvenliği açısından antivirüs, güvenlik duvarı, VPN ve parola yöneticileri gibi araçların yanı sıra verilerin şifrelenmesi, saldırıların tespit edilmesine yönelik sistemlerin kullanılması ve düzenli otomatik yedekleme yapılması öneriliyor.

Bulut hizmetlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte Bulut Güvenliği Duruş Yönetimi (CSPM) çözümleri de önem kazanıyor. Bu sistemler, bulut ortamlarındaki yanlış yapılandırmaları ve güvenlik açıklarını tespit ederek giderilmesine yardımcı oluyor. Yapay zekâ ve makine öğrenmesi teknolojileri ise olağan dışı hareketlerin ve potansiyel tehditlerin gerçek zamanlı olarak tespit edilmesinde kullanılabiliyor.

ÇALIŞAN EĞİTİMİ KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR

Siber güvenlikte teknolojik önlemlerin yanı sıra çalışan farkındalığı da kritik rol oynuyor. İhlallerin önemli bir bölümünde insan hataları veya sosyal mühendislik saldırılarının etkili olması, düzenli çalışan eğitimlerinin önemini ortaya koyuyor. Bu nedenle işletmelerin çalışanlarını kimlik avı, şüpheli bağlantılar, sahte e-postalar ve diğer sosyal mühendislik yöntemleri konusunda düzenli olarak bilinçlendirmesi gerekiyor.

Erişim yetkilerinin sınırlandırılması, hassas verilere yalnızca yetkili personelin ulaşabilmesi, güçlü parola politikaları ve MFA kullanımı da temel güvenlik önlemleri arasında gösteriliyor.

Siber güvenlikte giderek daha fazla benimsenen Sıfır Güven (Zero Trust) yaklaşımı, kullanıcı ve cihazların güvenilir kabul edilmek yerine sürekli doğrulanmasını esas alıyor. Bu modelin, yetkisiz erişim riskinin azaltılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

İşletmelerin ayrıca faaliyet gösterdikleri sektörlere ilişkin yasal ve düzenleyici yükümlülükleri takip etmesi, gerekli güvenlik politikalarını oluşturması ve risk değerlendirmeleri ile olay müdahale süreçlerini kayıt altına alması önem taşıyor.

KOBİ'lerin olası bir siber saldırıya karşı önceden hazırlanmış bir olay müdahale planına sahip olması da öneriliyor. Bu plan kapsamında saldırının tespit edilmesi, kontrol altına alınması, ilgili kişilerin bilgilendirilmesi ve sistemlerin güvenli şekilde yeniden devreye alınmasına ilişkin adımların önceden belirlenmesi gerekiyor. Düzenli güvenlik denetimleri ve sürekli izleme faaliyetleriyle yeni tehditlerin takip edilmesi de işletmelerin savunma mekanizmalarını güncel tutmasına yardımcı oluyor.

Dijital kamu hizmetlerine ilgi de artmaya devam etti. Son 12 ay içinde e-Devlet hizmetlerinden yararlananların oranı yüzde 76'ya ulaştı. Kullanıcıların en çok tercih ettiği hizmet, yüzde 65,6 ile resmi kurumlarda kendileri hakkında tutulan kişisel bilgilere erişim oldu. Bunu kamu kurumlarından randevu alma ve kamu kurumlarının internet sitelerinden bilgi edinme işlemleri izledi.

Araştırma, e-ticaret kullanımındaki yükselişi de ortaya koydu. İnternet üzerinden mal veya hizmet satın alan ya da sipariş verenlerin oranı bir yılda yüzde 55,7'den yüzde 60'a çıktı. Erkeklerde bu oran yüzde 63,4, kadınlarda ise yüzde 56,6 olarak gerçekleşirken, bireylerin yaklaşık yarısı son üç ay içinde en az bir kez çevrim içi alışveriş yaptı.

İnternet üzerinden eğitim ve öğrenme faaliyetlerine katılım da dikkat çekici biçimde arttı. Son üç ay içinde eğitim, mesleki veya kişisel gelişim amacıyla çevrim içi öğrenme faaliyeti gerçekleştirenlerin oranı yüzde 22,9'a yükselerek geçen yıla göre 5,2 puan arttı.

Sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarında ise WhatsApp açık ara liderliğini korudu. Bireylerin yüzde 90'ı WhatsApp kullanırken, YouTube yüzde 77,6 ve Instagram yüzde 71,1 ile en çok tercih edilen diğer platformlar oldu.

İnternet kullananların en yaygın bağlantılı cihazı ise yüzde 62 ile internet bağlantılı televizyonlar oldu. Akıllı ev cihazları yüzde 18,6, akıllı saat ve benzeri giyilebilir teknolojiler ise yüzde 16,7 kullanım oranına ulaştı.

Elektronik cihaz satın alırken tüketicilerin önceliği ise fiyat oldu. Katılımcıların yüzde 89,3'ü cep telefonu veya bilgisayar alırken fiyatı en önemli kriter olarak gösterirken, bunu donanım özellikleri, enerji verimliliği ve marka tercihi takip etti. Araştırmaya göre e-Devlet kullanımının en yaygın olduğu yaş grubu yüzde 93 ile 25-34 yaş aralığı olurken, en düşük kullanım oranı yüzde 31,3 ile 65-74 yaş grubunda görüldü.

KOBİ'LER DE KENDİ STÜDYOLARINI KURUYOR

İçerik üretiminin artık yalnızca profesyonellerin değil, bireylerden KOBİ'lere kadar geniş bir kitlenin gündeminde olduğunu vurgulayan Menteş, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin ürünlerini tanıtmak, reklam maliyetlerini azaltmak ve sosyal medyada daha görünür olmak amacıyla kendi içeriklerini üretmeye başladığını söyledi. Bu değişim; kamera, ışık, mikrofon ve diğer çekim ekipmanlarına olan talebi doğrudan artırıyor.

Öte yandan akıllı telefon kameralarındaki teknolojik gelişmeler de pazardaki dönüşümü şekillendiriyor. Pek çok kullanıcı profesyonel kamera yerine telefonuyla çekim yapmayı tercih ederken, ışık, mikrofon ve tripod gibi tamamlayıcı ekipmanlara olan talep hızla yükseliyor. Böylece kullanıcılar ihtiyaçlarına göre kendi mobil içerik üretim setlerini oluşturuyor.

VLOG KAMERALARI AÇIK ARA ÖNDE

Kamera kategorisinde son bir yılın en dikkat çekici yükselişi vlog kameralarında yaşandı. Türkiye genelinde bu kategoride yaklaşık yüzde 300'lük büyüme kaydedildi. İçerik üretiminin sosyal medya kullanıcılarından girişimcilere, KOBİ'lerden eğitmenlere kadar çok daha geniş bir kesim tarafından benimsenmesi, bu artışın temel nedenleri arasında yer alıyor. Analog ve şipşak kameralara olan ilgi de özellikle genç kullanıcılar arasında artmaya devam ederken, büyüme hızı açısından vlog kameraları açık ara öne çıkıyor. Bu tablo, içerik üretiminin geçici bir trend olmaktan çıkarak kalıcı bir alışkanlığa dönüştüğünü gösteriyor.

Kamera kategorisinin geniş ürün yelpazesi nedeniyle tek bir ortalama fiyat artışı vermenin doğru olmayacağını belirten Menteş, son bir yılda bazı ürün gruplarında fiyat artışlarının yüzde 60 seviyelerine ulaştığını söyledi.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Avukat Elvan Kakıcı Şimşek, işletmelerin bir aylık geçiş sürecinin sona erdiğini belirterek, reklam ve pazarlama süreçlerinin yeni mevzuata uygun hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.

YAPAY ZEKÂ KULLANILAN REKLAMLARDA ŞEFFAFLIK ZORUNLU

Yeni yönetmeliğin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri yapay zekâ destekli reklamlar oldu. Buna göre, tüketicinin ekonomik davranışlarını etkileyebilecek nitelikte yapay zekâ kullanılması veya gerçek kişilerden ayırt edilmesi mümkün olmayan dijital karakterlerin reklamlarda yer alması halinde bunun açık ve anlaşılır şekilde belirtilmesi gerekecek. Şimşek, özellikle yapay zekâ ile hazırlanan reklam kampanyalarının doğrudan bu düzenleme kapsamında değerlendirileceğini belirterek, tüketicilerin karşısındaki karakterin gerçek kişi mi yoksa yapay zekâ ürünü mü olduğunun şeffaf biçimde açıklanmasının zorunlu hale geldiğini söyledi.

DEEPFAKE İÇERİKLERE HUKUKİ SINIR

Düzenleme kapsamında, gerçek kişilerin yapay zekâ ile oluşturulan dijital kopyalarının, kullanmadıkları bir ürün veya hizmeti tavsiye ediyormuş izlenimi oluşturacak şekilde kullanılmasına da yasak getirildi.

Şimşek, bu düzenlemenin özellikle 'deepfake' teknolojisinin ticari amaçlarla yanıltıcı kullanımına karşı önemli bir hukuki güvence oluşturduğunu ifade etti.

INFLUENCER REKLAMLARINA YENİ YÜKÜMLÜLÜKLER

Sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan reklam paylaşımlarında da yeni kurallar uygulanacak. Reklam içeriklerinde 'Reklam' veya 'Tanıtım' ibaresinin açık şekilde yer alması ve reklam verenin anlaşılır biçimde belirtilmesi zorunlu olacak. Şimşek, reklam olduğu ilk bakışta anlaşılamayan paylaşımların artık daha büyük hukuki risk taşıyacağını belirterek, sorumluluğun hem içerik üreticilerinde hem de markalarda olduğunu vurguladı.

HEDEFLİ REKLAMLARDA BİLGİLENDİRME ŞARTI

Yönetmelikle ilk kez hedefli reklamcılık ayrıntılı biçimde tanımlandı. Kullanıcıların kişisel verileri, tercihleri veya davranış analizleri kullanılarak gösterilen reklamların hangi kriterlere göre sunulduğunun tüketiciye açık şekilde bildirilmesi gerekecek. Ayrıca çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı hedefli reklam uygulamaları tamamen yasaklandı.

İndirimli satış kampanyalarında uygulanacak referans fiyat hesabında da değişikliğe gidildi.

Daha önce son 30 gün esas alınırken, yeni düzenlemeyle referans fiyat indirimin başladığı tarihten önceki son 10 günlük satış fiyatı üzerinden belirlenecek.

Ayrıca referans fiyatın yalnızca indirimin uygulandığı satış kanalındaki fiyat olması zorunlu hale getirildi.

'Çevre dostu', 'sürdürülebilir' ve 'karbon nötr' gibi çevresel pazarlama iddiaları da artık belgelendirme şartına bağlandı. Bu tür ifadelerin yetkili veya akredite kuruluşlardan alınan belgelerle desteklenmesi ve tüketicilerin bu bilgileri kolaylıkla görebilmesi gerekecek.

TÜKETİCİ YORUMLARI DOĞRULANACAK

Yeni düzenleme kapsamında internet sitelerinde yayımlanan tüketici yorumlarının doğrulanabilir deneyimlere dayanması zorunlu hale gelirken, tüketici şikâyetlerine cevap verme süresi de 72 saatten 48 saate indirildi.

Avukat Elvan Kakıcı Şimşek, Reklam Kurulu'nun uzun süredir benimsediği birçok ilkenin artık doğrudan mevzuata girdiğini belirterek, reklam verenler, e-ticaret platformları, satıcılar ve sosyal medya içerik üreticilerinin yeni kuralları ayrıntılı biçimde inceleyerek gerekli uyum çalışmalarını vakit kaybetmeden tamamlaması gerektiğini söyledi. Şimşek, dijital pazarlamada yeni dönemde yaratıcı içerik kadar hukuki uyumun da belirleyici olacağını sözlerine ekledi.

Marmara, Kuzey Ege, Orta Ege, Güney Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde gerçekleştirilen arazi çalışmaları sonucunda oluşturulan dijital atlas, yerel ve nadir zeytin çeşitleri ile doğa dostu üreticileri aynı platformda buluşturuyor. İki katmanlı coğrafi veri tabanı niteliğindeki atlasın, zeytincilikte agroekolojik dönüşüme rehberlik etmesi hedefleniyor.

Yaklaşık 400 bin ailenin geçimini zeytincilikten sağladığı Türkiye'de 100'ün üzerinde yerel zeytin çeşidi bulunuyor. Proje kapsamında hazırlanan atlasın ilk modülü, Türkiye'de ilk kez zeytincilik alanında kullanılan Ekolojik Niş Modellemesi yöntemiyle yerel ve nadir zeytin çeşitlerinin hangi coğrafi ve iklim koşullarında yetişebildiğini haritalandırıyor. Böylece Dilmit, Sarıulak ve benzeri yerel çeşitlerin doğal yayılış alanları dijital ortamda görüntülenebiliyor.

Proje yetkilileri, ilerleyen süreçte aynı yöntemle iklim değişikliği senaryolarının analiz edilerek yerel zeytin çeşitlerinin gelecekte yaşayabileceği uygun alanların da belirlenmesinin amaçlandığını ifade etti.

Atlasın ikinci modülü ise doğa dostu üretim yapan çiftçileri ve işletmeleri kapsıyor. Bu bölümde, yerel çeşitleri koruyan, herbisit kullanmayan, süper yoğun endüstriyel üretimden kaçınan, toprak ve su kaynaklarını gözeten agroekolojik üretim anlayışını benimseyen üreticiler belirlenen kriterler doğrultusunda değerlendiriliyor.

Üreticiler; 'Temiz/Doğa Dostu', 'İklime Dirençli', 'Yerel Çeşit Koruyucusu', 'Agroekolojik', 'Organik', 'Nadir Çeşit Koruyucusu', 'Kalite ve Duyusal Mükemmellik', 'İzlenebilirlik' ve 'Sosyal Sorumluluk Sahibi' gibi rozetlerle sınıflandırılıyor. Böylece hem sürdürülebilir üretimin teşvik edilmesi hem de tüketicilerin güvenilir ve izlenebilir üreticilere daha kolay ulaşabilmesi amaçlanıyor.

Telefonların sıcaklığı arttığında cihazlar, donanım ve bataryayı korumak amacıyla işlemci hızını veya ekran parlaklığını otomatik olarak düşürebiliyor. Bu durum uygulamaların yavaş çalışmasına, oyun performansının düşmesine, şarj süresinin uzamasına ve bataryanın daha hızlı tükenmesine neden olabiliyor.

Yaz aylarında telefonların performansını korumak için alınabilecek önlemler ise şöyle:

GÜNEŞ ALTINDA BIRAKMAYIN
Telefonların plaj, balkon, pencere önü veya güneş alan yüzeylerde uzun süre kalması sıcaklığın hızla yükselmesine neden oluyor. Kullanılmadığı zamanlarda cihazların gölgede ve serin bir yerde tutulması öneriliyor.

ARAÇ İÇİNDE UNUTMAYIN
Kapalı araçların iç sıcaklığı kısa sürede tehlikeli seviyelere ulaşabiliyor. Bu nedenle telefonların özellikle ön konsol veya koltuk üzerinde bırakılmaması gerekiyor.

ŞARJ SIRASINDA YOĞUN KULLANIMDAN KAÇININ
Şarj olurken oyun oynamak, uzun süre video çekmek veya navigasyon kullanmak batarya ve işlemcinin aynı anda yük altında çalışmasına neden olarak ısınmayı artırabiliyor.

EKRAN PARLAKLIĞINI KONTROL EDİN
Ekranı sürekli en yüksek parlaklıkta kullanmak enerji tüketimini ve cihazın ürettiği ısıyı artırıyor. Otomatik parlaklık ayarının kullanılması, telefonun daha dengeli çalışmasına yardımcı oluyor.

GEREKSİZ UYGULAMA VE BAĞLANTILARI KAPATIN
Arka planda çalışan uygulamalar, GPS, Bluetooth ve mobil erişim noktası gibi özellikler cihazın daha fazla enerji harcamasına neden olabiliyor. Kullanılmayan özelliklerin kapatılması öneriliyor.

AŞIRI ISINAN TELEFONU DOĞAL ŞEKİLDE SOĞUTUN
Telefon belirgin şekilde ısındığında kullanıma ara verilmesi, şarj bağlantısının kesilmesi ve kalın kılıfların geçici olarak çıkarılması gerekiyor. Uzmanlar, cihazların buzdolabı veya dondurucuya konulmaması, oda sıcaklığında doğal şekilde soğumaya bırakılması gerektiğini belirtiyor.

KALİTESİZ ŞARJ EKİPMANLARINDAN UZAK DURUN
Üretici tarafından onaylanmayan veya düşük kaliteli adaptör ve kablolar, şarj sırasında düzensiz enerji aktarımına ve gereğinden fazla ısınmaya yol açabiliyor. Bu nedenle güvenilir şarj ekipmanlarının kullanılması önem taşıyor.

Yaz sıcaklarında telefonların aşırı ısınmasını önlemek, hem cihaz performansını koruyor hem de bataryanın kullanım ömrünün daha uzun olmasına katkı sağlıyor.

TÜRKSAT 6A'nın milli mühendisliğin en önemli başarılarından biri olduğunu belirten Uraloğlu, uydunun Türkiye'nin uzay teknolojilerindeki yetkinliğini ortaya koyduğunu ifade etti.

Paylaşımında TÜRKSAT 6A'nın bir yılı aşkın süredir aktif olarak hizmet verdiğini hatırlatan Uraloğlu, uydunun 111 ülkede yaklaşık 5,5 milyar insana ulaşan kapsama alanıyla yayın ve haberleşme hizmeti sunduğunu belirtti.

Bakan Uraloğlu, paylaşımında, 'Tam 2 yıl önce uzaya uğurladığımız TÜRKSAT 6A, milli mühendisliğimizin en güçlü imzalarından biri oldu. Bir yılı aşkın süredir 111 ülkede 5,5 milyar insana ulaşan sinyaliyle mesafeleri aşarak gönülleri buluşturuyor ve Türkiye'nin gücünü gökyüzünden dünyaya taşıyor' ifadelerini kullandı.

'TAMAMEN YASAKLAMAK DOĞRU DEĞİL'

Dijital oyunların çocukların hayatından tamamen çıkarılmasının hem gerçekçi hem de pedagojik açıdan doğru bir yaklaşım olmadığını vurgulayan Gülaldı, katı yasakların çocukları akran ilişkilerinden uzaklaştırabileceğini ve denetimsiz ortamlara yöneltebileceğini söyledi. Gülaldı, 'Asıl sağlıklı yaklaşım yasaklamak değil, çocuğun gelişimsel ihtiyaçlarını gözeterek doğru ve net sınırlar koymaktır.' dedi.

Ebeveynlerin oyun seçerken yaş derecelendirme sistemlerine dikkat etmesi gerektiğini belirten Gülaldı, PEGI ve ESRB gibi uluslararası derecelendirme sistemlerinin yalnızca yaş sınırı belirlemediğini, aynı zamanda şiddet, korku, argo, oyun içi satın alma ve kumar benzeri içerikler konusunda da önemli bilgiler sunduğunu ifade etti. Bir oyunun çocuğu pasif bir izleyici konumuna sürüklememesi gerektiğini belirten Gülaldı, strateji geliştirmeyi, problem çözmeyi ve analitik düşünmeyi destekleyen oyunların tercih edilmesinin önemine dikkat çekti.

ŞİDDET İÇERİKLİ OYUNLARA DİKKAT

Yaşa uygun olmayan dijital oyunların çocukların bilişsel, duygusal ve sosyal gelişimini olumsuz etkileyebileceğini belirten Gülaldı, özellikle şiddet içerikli oyunların çocuklarda duyarsızlaşma, öfke kontrolü sorunları ve akran zorbalığı riskini artırabileceğini söyledi. Erken çocukluk döneminde korku ve gerilim içeren oyunların ise kaygı bozuklukları ile uyku problemlerine yol açabileceği uyarısında bulundu.

Doğru seçilen dijital oyunların önemli kazanımlar sunduğunu ifade eden Gülaldı, strateji, bulmaca ve simülasyon oyunlarının analitik düşünme, dikkat ve problem çözme becerilerini geliştirdiğini söyledi.

Açık dünya ve inşa temelli oyunların yaratıcılığı desteklediğini, çok oyunculu iş birliği oyunlarının ise çocuklara ekip çalışması, liderlik ve iletişim becerileri kazandırabildiğini belirtti.

Ekran süresinin yalnızca saat üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Gülaldı, ailelerin çocuklarıyla birlikte oyun oynamasının ve oyun üzerine sohbet etmesinin daha sağlıklı bir yaklaşım olduğunu ifade etti.

Çocukların oyun süresinin; uyku, beslenme, ders çalışma, fiziksel aktivite ve yüz yüze sosyal ilişkileri aksatmayacak şekilde planlanması gerektiğini belirten Gülaldı, ailelerin çocuklarıyla birlikte ortak kurallar içeren bir 'medya sözleşmesi' oluşturmasını önerdi.

Dijital oyunların bazı çocuklarda davranışsal bağımlılığa dönüşebileceğine dikkat çeken Gülaldı, oyun oynanmadığında aşırı öfke, uyku ve yemek düzeninin bozulması, okul başarısında düşüş, sosyal hayattan uzaklaşma ve oyun dışında hiçbir etkinliğe ilgi göstermeme gibi belirtilerin ciddiye alınması gerektiğini söyledi. Bu belirtilerin uzun süre devam etmesi halinde ailelerin vakit kaybetmeden uzman desteğine başvurması gerektiğini belirten Gülaldı, aşırı oyun oynama davranışının bazen akran zorbalığı, akademik başarısızlık veya aile içi sorunlar gibi daha derin problemlerin bir yansıması olabileceğini sözlerine ekledi.

Ziyaretçilerin haber okuma davranışları ve etkileşim düzeyini yansıtan yeni parametreler de ölçümleme kriterlerine dahil edildi.

Güncellenen 'BİK Analitik Kullanım Koşulları ve Ölçümleme Politikası' belgesinin de kamuoyuyla paylaşıldığı aktarıldı.

'OKUR BAZLI TRAFİK' YAKLAŞIMI

BİK Analitik Versiyon 2 kapsamında, ziyaretçilerin sayfa üzerindeki etkileşimlerinin 'Okur Bazlı Trafik' değerlendirmesine dahil edildiği açıklandı. Bu uygulama ile gerçek kullanıcı davranışına daha yakın veri elde edilmesinin hedeflendiği ifade edildi. Yeni sistemle birlikte internet haber sitelerinin mobil uygulamalar üzerinden elde ettiği trafik verilerinin de ölçümleme kapsamına dahil edildiği bildirildi. Bu verilerin de Okur Bazlı Trafik ilkeleri çerçevesinde değerlendirileceği belirtildi.

RAPORLAMA SİSTEMİ GENİŞLETİLDİ

15 Haziran 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni versiyonla birlikte, internet haber sitelerine sunulan raporlama portalı üzerinden veri paylaşım ve analiz imkânlarının da genişletildiği kaydedildi.

BİK Analitik sistemindeki güncellemenin, dijital yayıncılıkta daha şeffaf ve güncel bir ölçümleme altyapısı oluşturmayı amaçladığı ifade edildi.

ADIM ADIM KULLANIM ANLATILIYOR

Bakanlık tarafından hazırlanan tanıtım videosunda, portal üzerinden işlemlerin nasıl yapılacağı detaylı olarak anlatılıyor. Böylece kullanıcıların sisteme erişimi ve işlem süreçlerinin daha pratik hale getirilmesi hedefleniyor. Ticaret Bakanlığı, dijital dönüşüm vizyonu kapsamında kamu hizmetlerini daha hızlı, etkin ve erişilebilir hale getirmeye yönelik çalışmaların sürdüğünü vurguladı.

Türkiye'nin dijital altyapısının güçlendiğini vurgulayan Bakan Uraloğlu, genişbant internet abone sayısının 99,5 milyona, fiber altyapı uzunluğunun ise 697 bin kilometreye ulaştığını ifade etti.

Yüksek hızlı ve kesintisiz iletişim hedefi doğrultusunda çalışmaların sürdüğünü belirten Bakan Uraloğlu, güçlü haberleşme ağlarıyla Türkiye'nin dijital geleceğinin inşa edildiğini kaydetti.

Bakan Uraloğlu, 5G başta olmak üzere yeni nesil iletişim teknolojilerinin yaygınlaştırılmasıyla Türkiye'nin haberleşme altyapısında daha ileri bir noktaya taşınmasının amaçlandığını bildirdi.

21 yaşındaki Çoban tarafından kurulan BioSmile AI, sağlık alanında yapay zekanın daha erişilebilir, anlaşılır ve uygulanabilir hale getirilmesi amacıyla geliştirildi. Girişim, Türkiye'de yaklaşık 50 diş kliniğinde pilot test sürecine girerek uygulama aşamasındaki çalışmalarını sürdürüyor. BioSmile AI'ın sektörde daha geniş kitlelere ulaşmasında 2026 yılında katıldığı IDEX Uluslararası Dental Fuarı önemli bir rol oynadı. Fuarda gördüğü ilgi, Türkiye merkezli genç teknoloji girişimlerinin küresel pazarda karşılık bulabileceğini göstermesi açısından dikkat çekti.

Girişimin kurucusu Bahattin Berke Çoban, amaçlarının yalnızca bir yazılım geliştirmek olmadığını belirterek, Türkiye'den çıkan bir teknolojinin uluslararası ölçekte değer oluşturabileceğini göstermek istediklerini ifade etti.

Çoban, sağlık alanında yapay zekanın doğru, güvenilir ve fayda odaklı şekilde konumlandırılması gerektiğini vurguladı. Şirketleşme sürecini tamamlayan BioSmile AI, Türkiye merkezli bir sağlık teknolojileri girişimi olarak büyüme çalışmalarına devam ediyor. Girişim, önümüzdeki dönemde Türkiye'de ve yurt dışında yeni iş birlikleri kurarak küresel pazardaki varlığını güçlendirmeyi hedefliyor.

Genç yaşta teknoloji ve sağlık alanında attığı adımlarla öne çıkan Bahattin Berke Çoban, BioSmile AI ile Türkiye'nin yeni nesil girişimcilik örneklerinden birine imza atıyor.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi tarafından yapılan açıklamada, uygulamanın geride kalan bir aylık süreçte 600 binden fazla kez indirildiği ve dijital altyapı sayesinde çok sayıda acil duruma hızlı müdahale edildiği belirtildi.

Bakan Çiftçi'nin paylaştığı verilere göre, trafik kazası, ilk yardım, yangın ve asayiş olayları başta olmak üzere uygulama üzerinden bildirilen 7 bin 157 acil vakaya ekipler tarafından müdahale edildi.

BİR AYDA 12 MİLYONDAN FAZLA İŞLEM

HAYAT 112'nin ilk ayında günlük ortalama 370 binin üzerinde işlem gerçekleştirdiği, toplamda ise 12 milyonu aşkın acil ihbar, konum tespiti, harita ve adres sorgulama işleminin uygulama üzerinden yapıldığı kaydedildi.

Uygulamanın güvenli sürüşe yönelik özelliklerinden Radar+ üzerinden de 800 binden fazla radar ve hız koridoru sorgusu gerçekleştirildi.

SAHİPSİZ HAYVAN BİLDİRİMLERİ DE UYGULAMA ÜZERİNDEN ALINDI

Yeni dijital süreç kapsamında sahipsiz sokak hayvanlarıyla ilgili de vatandaşlardan gelen bildirimlerin değerlendirildiği belirtildi. Bu kapsamda yapılan 2 bin 254 başvuruya müdahale edildiği açıklandı.

Bakan Çiftçi, HAYAT 112 uygulamasının vatandaşların ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilmeye devam ettiğini belirterek, yeni sürümle birlikte çeşitli yeniliklerin kullanıma sunulduğunu aktardı.

Buna göre; uygulamaya eklenen yenilikler artık uygulama içerisinden görüntülenebilecek, trafik ihlallerine 'makas atma' olay türü eklenecek, radar+ özelliğinde ücretli ve ücretsiz yol tercihleri sunulacak, sabit elektronik denetleme sistemi kameraları harita üzerinden görüntülenebilecek, yazı boyutları cihaz erişilebilirlik ayarlarıyla uyumlu hale getirilecek.

Bakan Çiftçi, HAYAT 112 Acil Mobil Uygulaması'nın 7 gün 24 saat vatandaşların yanında olmaya devam edeceğini belirterek, uygulamanın dijital imkanlarla acil müdahale süreçlerini daha hızlı ve etkin hale getirmeyi hedeflediğini ifade etti.

Özvar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 11 üniversite ile Savunma Sanayii Başkanlığı arasında 'Savunma Sanayii Kuantum Teknolojileri Stratejik Yetkinlik Geliştirme İş Birliği Protokolü'nün imzalandığını belirtti.

Kuantum teknolojilerinin savunma sanayiinin geleceğini şekillendirecek en stratejik alanlardan biri olduğuna dikkat çeken Özvar, protokolün Türkiye'nin bu alandaki bilimsel ve teknolojik kapasitesini ileriye taşıyacak önemli bir adım olduğunu ifade etti.

Özvar, iş birliğinin temel hedeflerinin üniversitelerde üretilen bilginin stratejik değere dönüştürülmesi, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi ve Türkiye'nin yüksek teknoloji alanlarında rekabet gücünün artırılması olduğunu vurguladı.

'Tam bağımsız Türkiye' vizyonuna dikkat çeken Özvar, kuantum çağında akademi ile savunma sanayiini aynı hedef doğrultusunda buluşturan bu iş birliğinin ülke açısından önemli kazanımlar sağlayacağını belirtti.

YÖK Başkanı Özvar, protokolün hayata geçirilmesine katkı sunan Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün başta olmak üzere Savunma Sanayii Başkanlığı çalışanlarına ve projede yer alan üniversitelere teşekkür etti.

Söz konusu protokolün, Türkiye'nin kuantum teknolojileri alanındaki araştırma, geliştirme ve insan kaynağı kapasitesini güçlendirerek savunma sanayiinde yüksek teknoloji odaklı dönüşüme katkı sunması hedefleniyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın Su Verimliliği Seferberliği'ne ilişkin paylaşımını alıntılayan Bakan Yumaklı, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, su kaynaklarının korunmasına yönelik çalışmaların yeni bir aşamaya geçtiğini vurguladı. Bakan Yumaklı paylaşımında, 'Suyun her damlası artık dijital kayıt altında. Risklere hazırlıklı ve krizlere dayanıklı bir Türkiye için Su Verimliliği Bilgi Sistemi'ni hayata geçirdik' ifadelerini kullandı. Bakan Yumaklı, açıklamasında ayrıca Su Verimliliği Seferberliği'ne himayeleriyle öncülük eden ve sürece destek veren Emine Erdoğan'a teşekkür ederek, su kaynaklarının korunmasına yönelik çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceğini kaydetti.

Su Verimliliği Seferberliği'nin, su kaynaklarının korunması amacıyla başlatılan önemli bir dönüşüm hareketi olduğunu belirten Emine Erdoğan ise paylaşımında, Su Verimliliği Bilgi Sistemi ve Belgelendirme Süreci'nin suyun korunmasına yönelik çalışmaları daha da güçlendireceğine inandığını ifade ederek, uygulamanın sürdürülebilir bir geleceğin inşasına katkı sunmasını temenni etti.

Türkiye'de erişim engeli bulunan Roblox hakkında konuşan Göktaş, dijital platformlara yönelik yaklaşımın yasaklama değil denetim olduğunu vurguladı. Bakan Göktaş, 'Bizim amacımız oyun kapatmak veya yasaklamak değil. Bir düzenleme ve denetim modeli oluşturmak istiyoruz. Çocuklara uygun olmayan içeriklerin kontrol edilebilmesini ve ailelerin güvenli bir dijital ortamdan emin olmasını hedefliyoruz' dedi.

'TEMSİLCİ BULUNDURMA ZORUNLULUĞU GETİRDİK'

Türkiye'de 100 binin üzerinde kullanıcısı bulunan oyun platformlarına temsilci bulundurma zorunluluğu getirdiklerini belirten Göktaş, oyunlarda yaş derecelendirmesi yapılmasını, bu kurala uymayan içeriklerin otomatik olarak '18 yaş üstü' kategorisinde değerlendirilmesini ve ebeveyn denetimlerinin güçlendirilmesini istediklerini söyledi.

Çocukların çevrim içi ortamda karşılaşabileceği risklere dikkat çeken Göktaş, yetişkinlerin kendilerini çocuk gibi tanıtarak küçük yaştaki kullanıcılarla iletişim kurmasının önüne geçmek istediklerini ifade etti.

'ROBLOX İKİ YILA YAKINDIR KAPALI'

Roblox'a yönelik erişim engelinin bakanlığın kararı olmadığını vurgulayan Göktaş, platformun yaklaşık iki yıldır kapalı olduğunu belirterek, 'Bu karar, Adana'da bir vatandaşın başvurusu üzerine yerel mahkeme tarafından alındı. Bakanlığımızın süreçte müdahilliği bulunmadı' diye konuştu.

Roblox yetkililerinin Türkiye'ye özgü yaş doğrulama sistemi konusunda birçok kez görüşme gerçekleştirdiğini aktaran Göktaş, çocukların güvenliğini önceleyen taleplerini şirkete ilettiklerini söyledi.

Sürecin teknik ve hukuki boyutunun büyük ölçüde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından yürütüldüğünü kaydeden Bakan Göktaş, nihai kararın mahkeme tarafından verileceğini belirtti. 'Bizim görüşümüz sorulduğunda olumlu olabileceğini ifade ediyoruz' diyen Bakan Göktaş, 'Ancak devlet olarak yaklaşımımız net; amacımız yasaklamak değil, denetlemek. Gerekli denetim mekanizmalarını oluşturan ve şartları yerine getiren platformlara sistemimiz açıktır' dedi.

ANTALYA TEKNOKENT'İN YÜRÜTTÜĞÜ ÇALIŞMALAR ANLATILDI

Etkinlik kapsamında gerçekleştirilen görüşmelerde teknoloji geliştirme bölgelerinin çalışmaları, girişimcilerin desteklenmesine yönelik uygulamalar, yenilikçi projeler ve ortak programlar ele alındı. Antalya Teknokent'in yürüttüğü çalışmalar, girişimcilere sunduğu destekler ve yenilikçi projelere sağladığı katkılar hakkında bilgi verildi. Farklı ülkelerden katılımcıların yer aldığı etkinlik boyunca teknoloji ve girişimcilik alanında yürütülen çalışmalar değerlendirilirken, ortak proje geliştirme fırsatları ve uluslararası iş birliği olanakları ele alındı.

ULUSLARARASILAŞMA SÜREÇLERİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER

Antalya Teknokent Genel Müdürü ve Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Derneği Başkanı Dr. İbrahim Yavuz, YTÜ Yıldız Teknopark tarafından düzenlenen UTPO Londra Uluslararası Teknoloji Pazarlama Ofisi Tanıtım ve Networking Etkinliği'nde de yer aldı. Etkinlikte gerçekleştirdiği konuşmada Yavuz, uluslararasılaşmanın önemine dikkati çekerek Türk firmalarının küresel ölçekte daha güçlü konumlanmasına yönelik yürütülen çalışmalar ve uluslararasılaşma süreçlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yavuz, ayrıca program kapsamında Antalya Teknokent firmalarının uluslararası faaliyetleri, yürütülen projeler ve yatırım fırsatları ile ilgili görüşmeler gerçekleştirdi. Antalya Teknokent, teknoloji ve inovasyon alanında uluslararası iş birliklerini güçlendirmeye devam ediyor.