Bayat yumurta nasıl anlaşılır?

Yüksek protein değerine sahip yumurtalar lezzetlidir ve oldukça sağlıklıdır. Bununla birlikte dolabı saran çürük yumurta kokusu kadar nahoş bir durum yoktur. Ancak, yumurtanın bayatladığını bu kötü koku yayılmadan önce anlamanın birkaç kolay yolu vardır. Evinizde yapacağınız basit testler ile yumurtanın taze olup olmadığını anlamanız mümkündür.

Bayat yumurta nasıl anlaşılır?
19 Kasım 2021 - 21:09
Neredeyse herkes hayatı boyunca en az bir kere bu bilmece ile karşı karşıya kalmıştır. Yumurtayı buzdolabından alırsınız ancak onun ne zamandır dolapta olduğunu hatırlayamazsınız. Ayrıca market ve bakkallardan aldığınız yumurtaların son kullanma tarihi geçmemiş olsa bile tazeliği konusunda aklınızda soru işaretleri oluşabilir.
Zamanla yumurta içindeki hava cebi büyür ve beyazları daha ince bir hale gelmeye başlar. Bu durum yumurtanın bayatlamaya başladığının işaretidir. Ancak, yumurtalar sadece bakteriler veya küf nedeniyle ayrışmaya başladığında ”kötüleşir”. Gerçek şu ki, yumurtalar son kullanma tarihi geçmiş olsalar bile, bir süre daha yenilebilir olarak tazeliğini nispeten korur (Özellikle buzdolabı gibi soğuk ortamlarda muhafaza ediliyorlarsa). Bir yumurtanın gerçekten yenilebilir olup olmadığını anlamak için ise birkaç basit test yapılabilir. Peki, bayat yumurta nasıl anlaşılır? İşte, ev ortamınızda yumurtalarınızın tazeliğini test edebileceğiniz birkaç pratik yöntem…
Koklama testi, bir yumurtanın bayat olup olmadığını anlamanın en eski ve güvenli yoludur. Yenilmeyecek duruma gelen bayat yumurtalar çiğ veya haşlanmış olmaları fark etmeksizin kötü bir koku yayar. Bunun için yumurtalardan birini temiz bir kase veya tabağın içine kırın ve koklayın. Eğer yumurta bozuksa (bayatsa), oldukça keskin ve rahatsız edici bir kükürt kokusu çıkacaktır. Diğer yandan, yumurtada koku yoksa tazedir ve halen tüketilebilir.
Koklamaya ek olarak, yumurtanın iç rengine bakarak da yenilebilir olup olmadığını anlayabilirsiniz. Öncelikle yumurtanın kabuğunda çatlak olup olmadığını kontrol edin. Yumurta kabuğunda çatlaklar varsa ve kabuğu çok inceyse bu bakteri varlığını işaret eder ancak yumurtaların çatlak olması her zaman bayat olduğu anlamına gelmez.
Yumurtayı beyaz bir kaseye ya da tabağa kırın. Yumurta içindeki bakteri üremesini kontrol etmek için farklı renkler olup olmadığına bakın. Yumurta sarısında veya beyazında mavi, yeşil, pembe ya da siyah renk değişimi görüyorsanız bu yumurtanın asla tüketilmemesi gerektiği anlamına gelir. Taze yumurtalarda böylesi renk değişimi görülmez ve sarısı bombelidir, akışkandır.
Yumurta bayatlamaya başladıkça yumurta sarısı ve beyazı küçülmeye, büzülmeye başlar. Bu olduğunda yumurtadaki hava cebi daha büyük hale gelir ve çalkalama sesi çıkması için daha geniş bir alan ortaya çıkar. Bu yöntem için bir yumurtayı kulağınıza yaklaştırın ve sallayın. Eğer ses geliyorsa bu yumurtanın yaşlı olduğunu gösterir. Ancak, yenilebilir olup olmadığı konusunda kesin bir sonuç değildir.
Bir yumurtanın bayat olup olmadığını anlamanın en popüler yöntemlerinden biri şamandıra testidir. Bu yöntem aynı zamanda civciv haline gelen döllenmiş yumurtanın yaşını belirlemek için de kullanılmaktadır.
Bu pratik yöntemi uygulamak için su dolu bir kabın içine yumurtayı bırakın. Yumurta dibe çökmüşse taze, yüzeye çıkmışsa bayat, suyun orta kısımlarında yüzüyorsa 1 ila 2 hafta arasındadır. Kısaca, dipten ne kadar çok yukarıda ise bu doğrultuda yumurta o kadar bayattır diyebiliriz.
Bunun nedeni, daha önce de bahsettiğimiz gibi yumurta yaşlandıkça-bayatladıkça içindeki hava cebinin büyümesidir. Hava cebinin büyük olması, yumurtanın suda yüzmesine olanak sağlar. Diğer yandan, bu yöntem size yumurtanın ne kadar yaşlı olduğunu söylese de yenilebilir olup olmadığı konusunda tam olarak bir bilgi sunmaz.
Oldukça eski bir yöntemden daha bahsedelim. Yumurta üreticilerinin eski zamanlarda mum ile uyguladığı bu test artık endüstriyel ekipmanlarıyla ve bazen el fenerleriyle yapılabiliyor. Çoğunlukla yumurtanın kalitesini değerlendirmek ve döllenmiş civcivin yumurta içindeki gelişimini görmek için kullanılmakta.
Bu test için karanlık bir odaya geçin ve feneri yakın. Yumurtanın geniş olan alt ucuna fenerin ışığını tutun. Ardından yumurtayı eğin ve soldan sağa doğru hızlı bir şekilde çevirin. Doğru yapılırsa yumurtanın içi aydınlatılacaktır. Bu sayede yumurta içindeki hava cebinin büyüklüğünü görebileceksiniz. Taze bir yumurtanın içindeki hava boşluğu 3 mm’den daha ince olmalıdır. Yumurtada 3 mm’den daha çok fazla hava boşluğu varsa yumurta bayattır ya da bayatlamaya başlamıştır diyebiliriz.
El feneri güvenilir bir yöntem olsa da aynı su yönteminde olduğu gibi yumurtanın yenilebilir olup olmadığını kesin olarak açıklamaz. Yalnızca yumurtanın ”yaşı” konusunda bilgi verir.
Tüm bunlara ek olarak yumurtanın bayat mı taze mi olduğunu anlamak için haşlanmış yumurtanın kabuğunun soyulması esnasında fikir edinebilirsiniz. Bayat yumurtaların kabuğu çok kolay soyulur ve kalıp halinde çıkar. Taze yumurtaların kabuğu ise kolayca soyulmaz ve yumurta akına (beyazına) yapışıktır. Bunun nedeni taze yumurtaların daha az asidik ortamda olması nedeniyle iç kabuk zarına yapışma eğilimi göstermesidir. Bayatlarda ise zamanla yumurta içindeki hava cebi büyür ve koruyucu katman yıpranmaya başlar. Bu sebeple bayat yumurtaların kabuğu kolayca soyulur.

YORUMLAR

  • 0 Yorum