Antalya Valiliği'nin 2026/6 Sayılı Antalya Mavi Akdeniz İnsiyatifi Dumansız Plaj Uygulama Genelgesi'nde, Antalya'nın dünyanın en seçkin turizm merkezlerinden biri olduğu belirtildi. Genelgede, Antalya'nın eşsiz kıyı şeridini ve deniz ekosistemini korumak, halk sağlığını tehdit eden unsurları en aza indirmek, kıyı ve deniz kirliliğinin en yaygın bileşenlerinden olan tütün atıklarını (izmarit) kaynağında engellemenin valiliğin temel öncelikleri arasında olduğu vurgulandı. Bu doğrultuda, 'Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi (2026-2030)' hedefleri çerçevesinde; plajlarda görsel ve çevresel kirliliğe neden olan atıkların önlenmesi ve bireylerin temiz hava hakkının güvence altına alınması amacıyla 'Dumansız Plaj' uygulaması başlatıldığı açıklandı.
GENELGE TÜM PLAJLARDA GJEÇERLİ
Vali Hulusi Şahin imzalı genelgede, halkın temiz bir çevreye, temiz havaya ve çocukların sağlığını korumaya yönelik haklı ve yüksek duyarlılıklı talebini hukuki güvence altına almak adına, caydırıcı önlemlerin alınması ve yasal yaptırımların uygulanmasının kararlaştırıldığı kaydedildi. Genelge, il sınırlarındaki tüm kamu ve özel plaj işletmelerde sağlıklı, temiz ve sürdürülebilir bir dinlenme alanı oluşturulmasına yönelik uygulama esaslarını, işletme yükümlülüklerini, denetim usullerini ve yasaklanan alanlarda kurallara uymayanlar hakkında uygulanacak cezai yaptırımları kapsıyor.
SİGARASIZ ALAN SINIRLAMASI
Genelgeye göre, 'Alan Yönetimi- Sigarasız Alan Sınırlaması' başlığı altında, plaj alanının toplam kullanım sahasının belirli bir bölümü, plaj işletmeleri tarafından 'Sigarasız Alan (Clean Air Zone)' olarak ayrılacak. Sigarasız alanlar; açık havada gerçekleştirilen spor, kültür, sanat ve eğlence faaliyetlerinin yapıldığı alanlar ile bu faaliyetlerin seyir yerlerini kapsayacak şekilde, ayrıca çocuk oyun grupları, spor alanları ve engelli erişim noktalarına yakın, duman etkisinden uzak bölgelerden seçilecek. Sigara içilen ve içilmeyen alanlar arasında dumanın pasif etkileşimi önlemek adına bir 'geçiş koridoru' bırakılacak. Alan planlaması yapılırken, dumanın temiz hava sahasına taşınmaması için plajın hakim rüzgar yönü dikkate alınacak.
PLAJ TİPİ KÜL TABLALARI
Atık Yönetimi Ve Teknik Ekipmanlar başlıklı maddeye göre, kumsal üzerinde kum dolu açık kaplar veya doğrudan kuma atılan izmaritlerin önlenmesi amacıyla; kumla teması olmayan, kapaklı, rüzgardan etkilenmeyen, koku sızdırmayan ve plaj estetiğine uygun sabit 'Plaj Tipi Kül Tablaları' kullanımı zorunlu tutulacak. İşletmeler, plaj girişlerinde veya büfelerde ziyaretçilere emanet/depozito usulü verilebilen, kumlara saplanabilen konik tasarımlı 'Taşınabilir-Kişisel Plaj Kül Tablaları' bulundurmaya ve ziyaretçileri bu ekipmanları kullanmaya teşvik edecek.
DÖRT DİLDE UYARI GÖRSELLERİ
Tüm tabela, sınır çizgileri, uyarı levhaları ve yer işaretleri; Antalya'nın turizm profiline ve uluslararası standartlara uygun olarak Türkçe, İngilizce, Almanca ve Rusça dillerinde hazırlanacak. Plaj ses sistemlerinden belirli aralıklarla, 'Değerli misafirlerimiz, Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi hedefleri ve siz değerli konuklarımızın temiz çevre talepleri gereği plajımızın belirlenen bölgeleri temiz hava sahası olarak ayrılmıştır. Gösterdiğiniz çevre duyarlılığı ve denizlerimizi korumaya verdiğiniz destek için teşekkür ederiz' şeklinde anons edilecek.
PERSONELE PLAJ ELÇİSİ EĞİTİMİ
Plajlarda görevli cankurtaran, güvenlik, temizlik ve servis personeline; yasakçı bir tavır yerine 'çevreci, yapıcı ve korumacı' bir dille ziyaretçileri yönlendirebilmeleri için işletmelerin insan kaynakları birimlerince 'Plaj Elçisi' eğitimi verilecek. Uygulamanın etkinliğini ölçmek ve sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla, projeye dahil olan plaj işletmelerinin yürüttüğü faaliyetler ile belirli periyotlarda toplanan izmarit ve diğer sigara atıklarına ilişkin veriler düzenli olarak kayıt altına alınacak.
MAVİ DENİZ DOSTU İŞLETME ÖDÜLÜ
Uygulamanın takibi ve standartlara uyum durumu, belediye veya hazine taşınmazı olan plajların işletme sözleşmelerine 'ek yükümlülük' veya 'indirim sebebi' olarak eklenebilecek. Yapılacak denetimlerde belirlenen standartlara tam uyum sağlayan, kıyı temizliğini önceliklendiren, 'Antalya'da Deniz Hep Temiz' hedefi doğrultusunda faaliyet gösteren ve sıfır atık politikasını etkin şekilde uygulayan işletmeler, valilik tarafından 'Mavi Deniz Dostu İşletme' ünvanı ve etiketi ile ödüllendirilecek.
AĞIR PARA CEZALARI VAR
Yasaklara aykırı hareket eden kişi ve işletmeler hakkında ise 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun ile 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'na göre çevreyi kirletme, yasak alanda sigara/tütün tüketimi, emre aykırı davranış gibi birçok maddeden zabıta, polis ve jandarma ve sağlık müdürlüğü ekipleri tarafından cezai işlemler uygulanacak. Buna göre de kişiler için ceza miktarları 7 bin 250 TL'yi, işletmeler için 19 bin 476 TL'den başlayıp 128 bin TL'ye kadar çıkabiliyor. Tekerrür halinde ise kişiler için bu cezalar katlanarak artıyor. İşletmeler için 1 yıl içinde üç tekrar halinde işletmeye 1 aya kadar kapatma cezası da verilebiliyor.